TOP 10

"Mehmanın mehmanları": Azərbaycan futbolunun Maşallahı

TRİBUNA(L)
Müəllif: Mehman Cahandar
Sport24.az saytının bu ilin aprelindən başladığı "Mehmanın mehmanları" rubrikası növbəti dəfə qonağınız olur. İlk qəhrəmanımız kimi o da 60 illik yubileyində görüşünüzə gəlir. Hər ikisi həmyaşıddı, uzun illər "Neftçi"də bir yerdə oynayıblar. Aralarında 62 gün fərq var. Bəli, Vaqif Sadıqovdan sonra "Neftçi"nin digər canlı əfsanəvi Maşallah Əhmədov da həyatında 6-cı 10 illiyini yola saldı.

 

10 uşaqlı ailədə anadan olan, valideynlərini tez itirən və Kostyalardan böyük fayda görən

Əhməd kişinin ailəsində dünyaya gələn bu insanın gözəl adı var. Adətən kimsə uğurlu iş görəndə, istedadlı olanda "ay maşallah" deyirlər. Azərbaycan futbolunun ən güclü hücumçularından olan Maşallah Əhmədov isə bu adı daşıyır. Yəni, o hər dəfə oyunuyla, vurduğu qollarla azarkeşləri sevindirəndə, "maşallah olsun Maşallaha" deyilib. Adının mənası isə "Allahın istədiyi kimi olmuş" deməkdi.

Maşallah Əhmədov 1959-cu ilin iyunun 2-də Gəncədə - o vaxt Kirovabad adlanan şəhərdə anadan olub. Çox kasıb ailədən çıxıb. Valideynlərini tez dünyalarını dəyişdiklərindən, yetimçilikdə böyüyüb. Özü də böyük bir ailədə. Təsəvvür edin ki, 10 uşaq olublar və qəhrəmanımız ailənin "ağsaqqal"ı idi. Hər halda, tanındıqdan, məşhurlaşdıqdan sonra hamı onu barmaqla göstərirdi. Gəncə futbol məktəbindən söz düşəndə, əlbəttə, ilk olaraq ağla gələn mərhum Konstantin Abramenko olur. Kostya dayı kimi tanınan bu uşaq məşqçisi Əhmədovun da futbol həyatında dərin iz buraxır. 1965-ci ildə "Lokomotiv" cəmiyyətində Abramenkonun yanında top qovmağa başlayan hücumçu 1976-cı ildə Kirovabadın "Tərəqqi" klubuna dəvət olunur. Həmin vaxt komandanın baş məşqçisi Müzəffər Qasımov idi.

 
"Neftçi"də qol hesabını açması üçün cəmi 3 dəqiqə bəs edir

Əhmədov "Neftçi"də qol hesabını 1979-cu ildə açır. "Krılya Sovetov"la Bakıdakı matçın 87-ci dəqiqəsində meydana çıxan 20 yaşlı hücumçuya fərqlənmək üçün cəmi 3 dəqiqə bəs edir. Topu meydanın mərkəzində qəbul edən Əhmədov sürətli reydi sayəsində hesabı 3:0 komandasının xeyrinə edir. Matç elə bu hesabla da başa çatır. Həmin vaxt rəqibin heyətində bir hücumçunu gözaltı edərək Bakıya dəvət etməyə hazırlaşan "Neftçi" rəhbərliyinin fikrini qəhrəmanımız oyunuyla dəyişdirir.

Əhmədovun "Neftçi"yə cəlb olunması maraqlı təsadüflə bağlıdı. Belə ki, bu komanda 1976-cı ildə SSRİ çempionatının güclülər dəstəsində qayıtmışdı və baş məşqçi Konstantin Bondarenkonun rəhbərliyi altında Nizami yurduna yoldaşlıq görüşü keçirməyə gəlmişdi. Matç gözlənilmədən "Neftçi"nin böyükhesablı - 0:3 məğlubiyyəti ilə nəticələnir. Qollardan birinin müəllifi məhz Maşallah Əhmədov olur. Bondarenkonun diqqətini çəkən bu futbolçu cəmi 17 yaşında "Neftçi" kimi komandaya dəvət olunur. Göründüyü kimi, Əhmədovun futbolçu karyerasında iki Kostya böyük rola malik olur.

Bondarenko Əhmədovu uğura ümidləndirir və o, 1976-cı ilin noyabrın 28-də SSRİ-də futbolumuzun təmsilçisində mübarək qədəmlərini basır. Əhmədovun "Neftçi"də uzun illər hücumda çiyin-çiyinə oynadığı, özündən 3 yaş böyük olan İsgəndər Cavadov da həmin vaxt komandaya dəvət almışdı. Bu gənc hücumçular tez bir zamanda əsas komandaya cəlb olunurlar. Əhmədov uşaq yaşlarından televiziyadan baxıb azarkeşlik etdiyi, "əmi" dediyi məşhur futbolçularımzıla indi komanda yoldaşı idi. Bondarenko yavaş-yavaş ona 15-20 dəqiqə şans verməklə əsas komandaya yolunu açırdı. Əhmədov əfsanəvi futbolçumuz Anatoli Banişevskidən bir hücumçu kimi çox şey öyrənir. Hələ "Neftçi"də o vaxt digər qolçu hücumçu, 28 qolla SSRİ çempionatının I liqanın bombardiri olan, komandanı güclülər dəstəsinə çıxaran Elbrus Abbasov da vardı.

 
Ruslan Abdullayevlə münaqişə

80-ci illərdə "Neftçi"də yeni üçlük yaranır. Bu, 60-cı illərdə Kazbek Tuayev - Anatoli Banişevski - Eduard Markarovdan ibarət idisə, indi İsgəndər Cavadov - Maşallah Əhmədov - İqor Ponomaryovdan ibarət idi. Həmin trio nəinki Azərbaycanda, bütün SSRİ-də məşhur idi. Bu möhtəşəm üçlük istənilən matçın taleyini həll etməyə qadir idi və demək olar meydanı qolsuz tərk etmirdi.

 
"Neftçi"nin baş məşqçiləri də komandanın əsas gücü olan bu trioyla hesablaşmalı olurdu. Ancaq onlar arasında Ruslan Abdullayevin bu üçlüklə münaqişəsi yaranır. Belə ki, komandamız 1986-cı il mövsümünda uğurla gedirdi və mükafatçılar sırasına düşərək, ən azı 1966-cı ildəki bürünc medal nailiyyətini təkrarlamaq gücündə idi. Həmin mövsümdə çətin səfər matçlarından qələbəylə dönməyi bacarmışdık. Məsələn, Donetskdə "Şaxtyor" 2:0, Kutaisidə "Torpedo" 3:1 hesabıyla məğlub etmişdik.

Ancaq mövsümün ikici yarısı "Neftçi" üçün uğursuz alınır. Həmin ildə Meksikada keçirilən dünya çempionatıyla əlaqədar yaranan çempionayda yaranan 1 aylıq fasilə, Abdullayevin SSRİ olimpiya yığmasına yollanması başsız qalan təmsilçimizi geri salır. Bu üçlük baş məşqçiyə elə də vacib matçı olmayan yığmaya getməməyi tövsiyə edir ki, komanda mövqelərini əldən verməsin. Ancaq Abdullayev necə deyərlər, öz bildiyini edir və uğursuz çıxış etməyə başlayan komandanın "sükanı arxası"na qayıdandan sonra Əhmədov - Cavadov-Ponomaryov üçlüyü ilə prinsip aparmağa başlayır. Bu münaqişə az qala komandanın başında çatlayacaqdı. Belə ki, mükafatçılara iddialı sayılan "Neftçi" yekunda güclülər dəstəsində yerini güclü qoruya bilir.

 

15 ildən sonra "Neftçi"nin futbolçusu "33 ən yaxşı" arasında - Oleq Bloxin, Sergey Rodionov, Maşallah Əhmədov

İstənilən halda, həmin 1986-cı il mövsümü Əhmədovun futbolçu karyerasında bəlkə də ən uğurlu il olur. Çünki o, SSRİ çempionatının "33 ən güclü futbolçusu" siyahısına düşür. Bununla da "Neftçi"in futbolçusu 15 ildən sonra həmin sıralamada yer alır. 300 futbolçu arasından seçilən Əhmədov Oleq Bloxin, Sergey Rodionovdan sonra 3-cü hücumçu kimi fərqləndirilir. Həmin ildə 13 qol vuran hücumçuya bir mövsümdə 15 qol vuran Markarova çatmaq, naliyyətini təkrarlamaq üçün cəmi 2 qol çatmırdı. Çempionatın sonuna isə hələ 5-6 tur vardı və Əhmədov da arxayın idi ki, bu qədər qolu rahat vuracaq. Ancaq həmin vaxt uğursuzluq zolağında olan "Neftçi"də daha fərqlənə bilmir. Yekunda 13 qolla bombardirlər siyahısında 4-5-ci yerləri bölüşdürür.

Ümumiyyətlə, Maşallah Əhmədov qolçuluq bacarığıyla seçilən hücumçulardan olub. Belə ki, o, 63 qolla SSRİ çempionatının güclülər dəstəsində bütün dövrlər ərzində ən məhsuldar 100 futbolçu sırasında yer alıb. Məlumdu ki, həmin vaxt 100 qol vuran futbolçu Qriqori Fedotov adına "100-lər klubu"nun üzv qəbul olunurdu və mükafatlandırılırdı. Əhmədov 50 qolu keçəndən sonra artıq hamı onu bu klubun üzvü olacağıyla bağlı təbrik edirdi. Ancaq o, nəinki 100, heç 70 qol həddinə çata bilmir.

 

Bir het-trik, gürcülərlə, ermənilərin qənimi

Maşallah Əhmədovun karyerasında bir het-trik olur. Bu da 1983-cü il mövsümündə Tiflis "Dinamo"sunun qapısına. Rəqib 35 metrdən vurduğu gözlənilməz qolla hesabı açır. Topu qapımızdan məhz Əhmədov çıxararaq komanda yoldaşlarını ruhdan düşməməyə səsləyir və qaça-qaça onu meydanın mərkəzinə qoyur. Və tale elə gətirir ki, qarşılaşmanın qəhrəmanı məhz yazımızın qəhrəmanı olur. Əhmədov az sonra başla hesabı bərabərləşdirir, daha sonra isə 2 dəfə fərqlənməklə 3:1 hesablı qələbənin əsas memarı olur.

Ümumiyyətlə, Əhmədov üçün gürcülərlə, ermənilərlə görüşlər prinsipial olduğundan oyunu yaxşı alınırdı. Təsadüfi deyil ki, o, "Dinamo"ya Tiflisdə də, Bakıda da, "Ararat"a Yerevanda da, Bakıda da çox vaxt qol vururdu, qonşularımızın qəniminə çevrilmişdi. 1981-ci ildə "Dinamo"yla səfər matçı Maşallah Əhmədovlu "Neftçi" üçün çox yaddaqalan olur. Belə ki, komandmız həmin il Kuboklar Kubokunu qazanan çox güclü rəqibini onun meydanında 2:1 hesabıyla məğlub edir. Bu nəticə gürcü azarkeşləri o qədər hiddətləndirir ki, onlar Tiflisdəki stadionu yandırırlar. "Neftçi"nin üzvlərini isə stadiondan böyük çətinliklə çıxarırlar və gecəni Gürcüstanda keçirməli olurlar.

 

Maşallah zərbəsi, qol oldu, bəs top hanı?

Əhmədov karyerasında ən çox qolları güclü rəqiblərə vurur - Donetsk "Şaxtyor"una 11, Tiflis "Dinamo"suna 7, Minsk "Dinamo"suna 6. Onu "Şaxtyor" və Belarusu təmsil edən "Dinamo"yla da maraqlı tarixçələr bağlayır. Maşallah Əhmədovun Bakıda vurduğu qollar arasında biri çoxlarınızın yadında olmalıdı. Bu, güclü zərbəsindən sonra topun dirərklərin arasında qalmasıdı. Bu, "Şaxtyor"la 3:3 hesabıyla nəticələnən matç idi.

Onda "Neftçi"nin baş məşqçisi olan Kazbek Tuayev bir keçmiş hücumçu kimi gənc həmkarına meydanda bir sıra hərəkətlər öyrətmişdi. Onlardan yaxşı yararlanan Əhmədov rəqibi keçərək sol ayağıyla "çərçivə"ni dəqiq nişan alır. Görünüb ki, top qapıya daxil olubsa, qapı torunda qalır. Ancaq bu dəfə tam fərqli mənzərə yaşanır və hamı topu axtarmağa başlayır. Əhmədovun özü də bir anda təəccüblənir ki, top hara yoxa çıxdı. O, dirəyin yanında keçəndə, topun dəmirlə "setka"nın arasında qaldığını görür. Bununla da hücumu qola sevinir, stadiona toplaşan çoxsaylı tamaşaçılar isə bunu qəribə qarşılayırlar. Onlar hələ də gizlənən topu axtarmaqda idilər. Baş hakim özü də hələ mərkəzi göstərməmişdi, çünki özü də topun hara qeydə çəkildiyini düşünürdü. Əhmədov qoluna sevinməyə başlayandan sonra baş hakim də topun yerini, ən əsası, qapı xəttini keçdiyi müəyyənləşdirir və mərkəzi göstərir.

 

Onu ağladan penalti və rəqibindən aldığı sillə


Maşallah Əhmədov bir dəfə isə qoluna sevinmək əvəzinə ağlayır. Bu da penalti yerinə yetirdiyi zamanı olur. Məlumdu ki, 80-ci illərdə "Neftçi"də ştatlı penalti vuran Ponomaryov idi və bunu mahircəsinə etməklə bütün SSRİ-də ad çıxarmışdı. Ancaq 1986-c il mövsümündə Minsk "Dinamo"suyla həmin matçda nə "9 nömrə"miz, nə də digər penalti vuran Asif Əliyev meydanda vardı. Topu götürək penalti nöqtəsinə yaxınlaşan məhz Əhmədov olur. Bu zaman 7 metrlik qapı onun gözündə kibrit qurusu kimi kiçilir, top isə əksinə, xeyli böyüyür. O, bir anlıq fikirləşir ki, bu boyda topu kiçik bir qapıdan necə keçirəcək. Əhmədov sürətiylə yanaşı, güclü zərbələri ilə seçilirdi. O, zərbənin gücünə güvənir və topu tora göndərir. Sadəcə, qoluna görə sevinc göz yaşları axıdan hücumçu bundan sonra bir daha penalti vurmayacağına özünə söz verir. "Neftçi" isə Eduard Malofeyevin komandasını 2:0 hesabıyla yenir.

Əhmədov zarafatcıl, deyib-gülən adam olduğundan, komandada özünəməxsus yeri olur. Ancaq emosionallığı ilə də seçilir və bu, bir dəfə meydanda insidentlə nəticələnir. Bu, Moskva "Torpedo"suyla qarşılaşma idi və onun heyətində müdafiəçi Vaseyko Əhmədovun bir futbolçu kimi ən çox qorxduğu rəqib oyunçu olur. Hcüumçulara qarşı çox sərt, bəzən də kobud oyunuyla, onları sındırmasıyla ilə seçilən bu müdafiəçi baş məşqçisi Valentin İvanovdan "Neftçi"nin hücumçusuna fərdi oynamaq tapşırığı alır. Əhmədov mübarizələrdə böyük güc sərf etməli olduğu bu müdafiəçini keçərək fərqlənə bilir ki, bu zaman "Torpedo"nun təcrübəli baş məşqçisi futbolçusunu möhkəm danlayır. Bir epizodda isə Əhmədov həmin müdafiəçinin üzünə tüpürür və buna cavab olaraq ondan sillə alır. Baş hakim də bunu görərək moskvalı futbolçuya qırmızı vərəqə göstərərək meydandan çıxarır.

Maşallah Əhmədov SSRİ-də nə qədər tanınmış futbolçu olsa da, əsas yığmaya cəlb olunmur. Bununla əlaqədar narazılığını baş məşqçi Konstantin Beskova bildirməkdən çəkinmir ki, niyə Cavadovla onu dəvət etmirlər. Bunun gələcəkdə olacağıyla ümid verilsə də, bu, elə ümid olaraq qalır. Əhmədov Anatoli Bışovetsin baş məşqçisi olduğu SSRİ-nin olimpiya yığmasında 2 qeyri-rəsmi matçda çıxış edir. 30 yaşında karyerasnı bitirməli olan Əhmədov onu qısa müddət bərpa edərək azarkeşlərin səslədiyi "Jalgiris"lə matçda meydana qayıdır və cərimə zərbəsindən gözəl qola imza ataraq komandasına qələbə qazandırır. Onun karyerasının böyük hissəsini keçirdiyi "Neftçi"də 1977-1989-cu illər ərzində 285 oyunda 69 qol vurur.

 

Futboldan sonra həbsxana həyatı

Futbolun bəxş etdiyi şöhrəti də, həyatın xoş olmayan üzünü də yaşayıb qəhrəmanınız. Belə bir güclü futbolçudan yaxşı məşqçi də çıxacağını gözləyən qısamüddətli fəaliyyətə şahid olur. Belə ki, Əhmədov 1995-ci ildə əsas yığmada məşqçi, U-21-də baş məşqçi funksiyasını yetirərək tezliklə futboldan gedir. Bunu haqsızlıqla üzləşməsi ilə əlaqələndirən keçmiş hücumçu 2008-ci ilədək sevimli idman növündən kənarda qalır. Qayıdışında isə yaxın dostu İsgəndər Cavadovun rolu az oynamır. Belə ki, Əhmədov artıq 11 ildir onun prezidenti olduğu Regional Futbol Federasiyasında vitse-prezidentdi.

Bir vaxtlar şöhrət və rəğbət qazanan futbolçu, daha sonra həbsxana həyatı yaşamış bir insandı Maşallah Əhmədov. Bunda səhvi özündə görür, özünü günahlandırır. Dediyinə görə, biznes fəaliyyətində etibar etdiyi dostlar onu öz puluyla həbs etdirirlər. Rəsmi məlumata görə, bizneslə məşğul olan "Neftçi"nin keçmiş futbolçusu Bakıda bir neçə nəfərə 150 min manatdan artıq dəyərdə xaricdən daş plitə gətirəcəyini vəd edir. Lakin Əhmədov sözünə əməl etmir, həmin şəxslərin pulunu da qaytarmır. Əvvəlcə onun barəsində üç ay müddətinə həbs qətimkan tədbiri seçilir. Qərardan narazı qalan veteran futbolçu apelyasiya şikayəti ilə müraciət etsə də, bu, təmin edilmir. Sonradan Əhmədov barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbiri ləğv edilərək ev dustaqlığına buraxılır. Bundan 2 il sonra - 2017-ci ildə Əhmədova hökm oxunur və buna əsasən 8 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilən tanınmış futbolçumuz məhkəmə zalında həbs olunur. Ancaq bu, çox çəkmir və o, həbsdən azad olunur. Əhmədov futbolumuzda AFFA nümayəndəsi kimi də təmsil olunur.

Qəhrəmanınız eyni zamanda gözəl ailə başçısıdı. Həyat yoldaşı universitetdə müəllimədi, iki ovlad sahibidi - bir oğlu, bir qızı, 4 nəvəsi var. Oğlu məktəbə yeni gedəndə onu futbola aparsa da, ondan futbolçu çıxmayacağını görərək uzaqlaşdırır. Hər iki övladına ali təhsil verən Əhmədovun fanatlarından biri qaynanası olub. Belə ki, tanınmış futbolçunu kürəkəninin oyununu hər dəfə televiziordan diqqətlə izləyirmiş...

 

 MEHMAN SÜLEYMANOV
22 Iyul 2019
21 Iyul 2019
B.eÇ.aÇC.aCŞB